“Przestępcze przekroczenie prędkości” – właśnie ukazał się nowy artykuł naukowy, w którym omawiamy, kiedy “rażąca” prędkość staje się przestępstwem.
Przykładowo, w sierpniu 2026 roku Krzysztof Stanowski pędził w terenie zabudowanym 110 km/h, przy ograniczeniu do 50 km/h. Zatem przekroczył dozwoloną prędkość o 60 km/h (ponad dwukrotnie). Czy można powiedzieć, że twórca Kanału Zero przekroczył prędkość “rażąco” i popełnił przestępstwo?
Tym właśnie zajmujemy się w naszym opracowaniu:
- Mikołaj Małecki, Kordian Bielak, Łukasz Kraj, Przestępcze przekroczenie prędkości (art. 178d k.k.), Przegląd Sądowy nr 7-8/2026, s. 95-110.
Suma znamion
Analizowany przez nas art. 178d k.k. wymaga, by sprawca rażąco przekroczył prędkość, ale to jeszcze nie wystarczy do odpowiedzialności karnej za przestępstwo. Oprócz rażąco nadmiernej prędkości, sprawca musi rażąco naruszyć jeszcze inne reguły ruchu drogowego oraz stworzyć bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia człowieka.
Krótko mówiąc: przestępstwo = rażąca prędkość + rażące złamanie przepisów + bezpośrednie niebezpieczeństwo.
Brak któregokolwiek składnika tej sumy wyklucza spełnienie znamion z art. 178d k.k.
W artykule dowodzimy, że taka kumulacja znamion istotnie zawęża zastosowanie art. 178d k.k., co w praktyce mocno ogranicza realną walkę z piractwem drogowym.
Rażący rażącemu nierówny
Odpowiadamy też na bardziej zasadnicze pytanie, co to w ogóle znaczy “rażąco” przekroczyć prędkość i “rażąco” naruszyć przepisy?
Czy prędkość Stanowskiego była rażąca? Jak nietrudno odgadnąć, można mieć różne zdanie na ten temat. A to z kolei prowadzi do wniosku, że przepis Kodeksu karnego, uzależniający odpowiedzialność za przestępstwo od wysoce uznaniowego znamienia, narusza konstytucyjną zasadę określoności.
Sytuacja jest skomplikowana z jeszcze innego powodu. Okazuje się, że to samo pojęcie, użyte dwukrotnie w tym samym przepisie znaczy coś innego, gdy odnosi się do prędkości i coś innego, gdy charakteryzuje łamanie przepisów.
Krótko mówiąc, “rażący” nie równa się “rażącemu”, bo wszystko zależy od tego, CO ma być rażące… Pełną argumentację, czemu tak jest, znajdziecie w artykule.
Prace nad artykułem
Nasze opracowanie znalazło się na okładce najnowszego numeru “Przeglądu Sądowego”, z czego bardzo się cieszę. Właśnie przyszedł pocztą egzemplarz drukowany, z moją dłonią na załączonym zdjęciu.
Tekst napisałem wspólnie z byłymi seminarzystami, dziś już magistrami prawa – Kordianem Bielakiem i Łukaszem Krajem – na początku 2026 roku. Wysłaliśmy go do publikacji w zasadzie parę dni po wejściu w życie analizowanego art. 178d k.k., w styczniu 2026 r.
Zachęcam do lektury artykułu! Szczególnie polecam go prawnikom w togach i stróżom prawa w radiowozach. Podajcie go dalej znajomym!
Zachęcam do udostępniania linka do analizy w mediach społecznościowych. Portal Dogmaty Karnisty to zarejestrowane czasopismo, które możesz cytować również w klasyczny sposób w swoim tekście, piśmie procesowym lub uzasadnieniu wyroku. Skorzystaj z poniższego wzoru:
- M. Małecki, Rażące przekroczenie prędkości, czyli jakie? Analizujemy to w “Przeglądzie Sądowym”, DogmatyKarnisty.pl z 1.09.2026
